#ophef om Ruud Gortzak

Ik zag de boze Twitterberichten eerder dan het artikel. ‘Totaal oneens met Ruud Gortzak die niet verder kijkt dan zijn middelbare neus lang is.’ Tweette cabaretiere Kiki Schippers. ‘Ik vermoed dat hij podia als

BIES try-outpodium van Theater Bellevue in Amsterdam

,

PeP Theater PePijn in Den Haag

niet bezoekt.’ Ik was benieuwd waar dit over ging. En wie Ruud Gortzak was. Toen ik zijn artikel in het NRC las, werd mij een hoop duidelijk. Het was, laat ik het zo zeggen, een opmerkelijk stuk.

'Het Nederlandse cabaret is alleen nog maar comedy' stond er groot boven. Oud-journalist Ruud Gortzak betoogde dat er tegenwoordig geen actueel, geëngageerd cabaret meer bestaat. 'Verbale slapstick worden hun programma’s genoemd of kolder in het kwadraat.' ... 'Over voorstellingen die schuren als zand in je badpak of die niet geschikt zijn voor lange tenen, lees je nergens iets.'

Daar was men het op Twitter niet mee eens. Nu is men op Twitter wel vaker ergens niet mee eens, maar dit keer kwam de kritiek toch behoorlijk eensgezind.

Geëngageerd cabaret bestaat zeker wel

Theaterredacteur en cabaretrecensent van het NRC schrijft:

Ik krijg van zijn opiniestuk niet de indruk dat Ruud Gortzak veel cabaret ziet. Of snapt wat engagement ishttps://t.co/PDW8B9eKLe via @nrc

— Ron Rijghard (@rrijghard) 14 augustus 2017

'Er zijn natuurlijk ongelofelijk veel geëngageerde cabaretiers', licht hij per mail toe. 'De lijst is lang.' Hij verwijst naar een artikel dat hij schreef vlak voor de verkiezingen in maart, waarin onder andere Theo Maassen, Nathalie Baartman, André Manuel en Claudia de Breij genoemd worden als maatschappelijk betrokken cabaretiers. En 'Kiki Schippers won nota bene dit jaar de Annie M.G. Schmidtprijs met een lied dat Er spoelen mensen aan heet.'

Politiek  ≠ engagement

Vind het ook ouderwets gezeik. Alsof je de politiek moet bespreken om relevant cabaret te maken. Hou toch op zeg, jaren 70 gelul..

— Johan Goossens (@goossensjohan) 14 augustus 2017

'Relevant is als het iets raakt wat mensen bezig houdt. Dat hoeft helemaal niet uit de krant, maar kan heel goed over het leven van de cabaretier zelf gaan.' Zegt Johan Goossens later in een Twittergesprekje met mij. Ron Rijghard maakt hetzelfde punt. 'Engagement kan wat mij betreft ook vervat zijn in verhalen die ogenschijnlijk als ‘particuliere beslommeringen’ overkomen. Als Richard Groenendijk vertelt over hoe hij als homo botst met een gelovige is dat verhaal met een groter bereik dan zijn persoonlijke frustratie.'

Ik hoop dat één ding in mijn leven niet gebeurt. Dat ik zuur word als ik oud word. Zoals Freek en Ruud Gortzak! De nieuwe generatie heeft...

— Jochem Myjer (@jochemmyjer) 14 augustus 2017

...altijd gelijk. Zij doen waar de tijdsgeest om vraagt. Er is wel degelijk genoeg engagement op tv en theater. Maar anders dan vroeger.

— Jochem Myjer (@jochemmyjer) 14 augustus 2017

Red het cabaret
De tijden veranderen, maar betrokkenheid blijft wel. Johan Goossens: 'Hij ziet ook niet in dat we leven in hele ingewikkelde tijden. Je kunt niet meer eenvoudig links geluid laten horen en dan denken dat dat engagement is.'

En Claudia de Breij:

Achterhaald geneuzel van mensen die alleen hun eigen betrokkenheid bij de wereld herkennen als 'engagement'. Zo stoffig.

— Claudia de Breij (@claudiadebreij) 15 augustus 2017

Maar los daarvan is de nieuwe generatie natuurlijk heus wel bereid het cabaret te redden.

Om het cabaret te redden zal ik het in mijn volgende voorstelling wat vaker over Den Uijl hebben.

— Katinka Polderman (@Poldermanie) 14 augustus 2017

En hoe.

Na mijn conference over Den Uyl (misschien pik ik Ruijs de Beerenbrouck ook nog even mee) zal niets meer hetzelfde zijn in cabaretland.

— Katinka Polderman (@Poldermanie) 14 augustus 2017

Ook Jochem Myjer staat paraat om mee te denken.

Ik stop er een imitatie van Koos Speenhoff erin!

— Jochem Myjer (@jochemmyjer) 14 augustus 2017

Dan komt alles goed.

Wordt wel de vijftiende keer in tien jaar dat het cabaret wordt gered, maar inderdaad, wat moet dat moet.

— Jasper van Kuijk (@jaspervankuijk) 14 augustus 2017

En omdat Twitter ook maar Twitter is, schreef Micha Wertheim een mooie reactie in het NRC. Het lezen waard.

De voorverkoop - Jochem Myjer

Wak-wak-wakkerworden! Mijn wekker ging om kwart voor zeven. Dat vind ik erg vroeg voor op een zaterdag en even overwoog ik me gewoon om te draaien en weer verder te dromen. Dat deed ik niet, hoor. Ik at netjes mijn ontbijt en ging toen met de allereerste bus naar Drachten omdat daar, in de Lawei, de voorverkoop voor Jochem Myjer begint. Ik ben erbij en ik blog live. En ik maak ook een filmpje dat ik waarschijnlijk deze middag upload.

___

Ha! Of half zeven nog 'deze middag is' mag je zelf uitmaken. Maar het filmpje is klaar. En hier is het:

NB: Overal waar '7 september' staat, bedoel ik '6 september'. Stop de tijd.

_____

'Jochem Myjer? Wie?' Je maakt een grapje neem ik aan? Jochem Myjer is denk inmiddels een van de bekendste namen in het Nederlandse cabaret. In ieder geval voor de jongere generatie. Het is die druktemaker met krullen. Klik op een Jochempje voor een Jochem-Myjer-Klassieker.

8:10 Om iets over achten kwam ik aanlopen bij het tijdelijke gebouw van de  Lawei. Ik vond het vooral vroeg en omdat de kaartverkoop pas om tien uur begint, ging ik ervan uit dat ik eerst rustig mijn laptop kon opstarten en een paar koppen thee kon drinken. Ik was dan ook erg verrast toen ik bij binnenkomst mensen aantrof. Bij de ingang, aan tafels, voor de kassa. Er waren best erg veel mensen. Naar verluidt wachtten de eerste mensen al om half zeven voor de ingang. Wie zijn deze mensen!? Ik hoop ze straks even te spreken.

De sfeer is grappig. Er is thee en koffie voor de bezoekers. Sommigen lezen rustig een boekje, anderen praten of kijken rond. Via een beamer wordt een show van Jochem geprojecteerd en mensen lachen om grappen die ze waarschijnlijk uit hun hoofd kennen.

8:45 Het wordt steeds drukker. Er zijn al een stuk of negentig man. De groep Myjerfans heeft nu besloten alvast voor de kassa een rij te vormen.

9:11 'Kijk, dat zijn de mensen die hier als allereerst stonden!' Er zijn al verschillende mensen die het me aanwezen. Maar waarom? En hoe vroeg?

'De wekker ging om vijf uur.' - Cor en Tjeerd

Cor en Tjeerd heten ze, en ze staan hier, houd je vast, vanaf zes uur 's ochtends. De twee mannen komen niet eens uit Drachten, maar moesten eerst nog twintig minuten rijden. 'Ja, de wekker ging om vijf uur.'
Het gebouw van de Lawei was nog niet open, maar dat was geen probleem. Naast hen staan twee knalgele klapstoeltjes. 'We konden zitten, we hadden een thermoskan koffie mee en de krantenjongen had nog een krantje over.' Ze lachen en kijken alsof het allemaal de normaalste zaak van de wereld is. Maar fan zijn ze wel. 'Ja, ik vind Jochem wel erg leuk inderdaad. Wat ik ook leuk vind, is dat hij niet zoveel vloekt.' De ander is al net zo enthousiast. 'Hij is een echte komiek. Dat drukke aspect vind ik ook leuk.'
Nu is het iets over negenen en ze staan voor in de rij. Nog even te gaan totdat ze hun kaartjes kunnen bemachtigen.

Lange rij hè? En dan heb je de drukte binnen
nog niets eens gezien.

9:38 Helemaal in het midden vooraan staat een man. Hij beweert nog net niet de grootste fan van Jochem Myjer te zijn, maar fanatiek is hij wel.

'Geen cabaretier hè, komiek!' - Henk

Henk was vanochtend niet zo vroeg als Cor en Tjeerd van hierboven, maar vroeg was hij wel. Toen ik hem uitlegde dat ik een blog bij houd over cabaret verbetert hij me onmiddellijk. 'Jochem is geen cabaretier hè, hij is een komiek. Dat zei hij laatst op tv. Hij is een komiek, net als André van Duin en Bert Visscher.'
Toen ik hem vroeg naar zijn favoriete quote kwam hij meteen met 'De geit is gemolken.' 'Ja, dat vind ik prachtig. Ik heb  ook een t-shirt hè, daar staat het op.' Hij heeft het niet aan vandaag. Misschien zat het nog in de was.
Henk heeft de show al een keer gezien, in Leeuwarden. Het viel blijkbaar in de smaak want het is niet voor niks dat hij nu pal in het midden vooraan staat 'Nee, ik wil wel de goede stoelen, in het midden en vooraan. Zat jij ook vooraan bij de try out? Kreeg je water over je heen? Heb je met balletjes gegooid?' Misschien is Henk nog wel fanatieker dan Cor en Tjeerd bij elkaar. Ik hoop dat hij de kaartjes krijgt die hij wil.

9:48 Het grote scherm waar zojuist filmpjes van Jochem op getoond werden is nu blauw. Niet dat de apparatuur het niet meer doet, maar er staat iets te gebeuren en het is spannend. Houd de blog in de gaten!

Het publiek schrok en begon toen de grijnzen.

9:55 Het publiek schrok gewoon. Op het grote scherm verscheen opeens het hoofd van Jochem Myjer, hij was online op Skype. 'Goedemorgen Drachten!' De mensen die zojuist nog zo braaf stonden te wachten, juichten. 'Wat een eer dat jullie in de rij staan zeg!' Het publiek juichte weer. 'Zo leuk is het niet hoor.' Gelach. De mensen in het publiek zwaaiden, filmden en grijnsden erover.
Nog even liet Jochem zijn kinderen aan het woord. 'Wat fijn dat jullie er zijn!' De een nog schattiger dan de ander. Ook zijn vriendin kwam in beeld, 'wat fijn dat jullie er zijn!' 'Ja,' zegt Jochem, 'kan zij weer nieuwe kleren kopen.'
Toen de verbinding verbroken werd, kreeg de beamer een applaus. De grote groep mensen moet nog steeds wachten, maar de sfeer zit erin.

10:01 Ook op de website is het enorm druk. 'Er zijn 800 wachtenden voor u' schijnt ie te melden.

Mevrouw de Jong staat al uren in de rij voor haar kleinzoon

10:22 Inmiddels lopen de eerste mensen tevreden met hun kaartjes het gebouw van de Lawei uit. 'Helemaal vooraan!' lacht een man. Hij kijkt van zijn tickets naar de grote groep mensen. 'Zo, ik kan naar huis.'
Maar de rij blijft en ook de telefoon rinkelt om de haverklap. In de derde rij staat een mevrouw bijna vooraan. 'Nee, ik ken zelf helemaal niks van Myjer, maar ik sta hier voor mijn kleinzoon.' Mevrouw de Jong staat al uren in de rij om het verjaardagscadeau voor haar twintigjarige kleinzoon en zijn moeder te bemachtigen. 'Hij kent die filmpjes heel goed!' Ze is bijna aan de beurt. Ik denk dat de kleinzoon erg blij is met zo'n toffe beppe!

Mensen. Heel veel mensen.

11:12 Bijna vijf kwartier na de start van de kaartverkoop. De lange rij die tot ver buiten het gebouw stond is bijna verdwenen. Toen ik de warmte van alle mensen even ontvluchtte en buiten stond af te koelen, sprak ik mensen die naar buiten kwamen, opgelucht dat ze na die uren hun kaartjes in handen hebben. De meesten die weg gaan hebben zo'n twee uur gestaan. Anderen minstens het dubbele. Het lijkt erop dat iedereen die hierheen gekomen is ook naar de voorstellingen kan. Maar het scheelt niet alles en bijna is alles uitverkocht.

11:39 Het beeld dat ik zie als ik links het hokje uitkijk is leeg. Alle mensen die er nog geen uur geleden stonden, zijn naar huis (denk ik), met kaartjes (ga ik vanuit). Als ik mijn oren dicht doe, zou ik geloven dat de rust is wedergekeerd. Echter, op de achtergrond speelt nog steeds het nummer 'Mijn dag', rinkelt de telefoon non-stop en lopen er mensen om mij heen die proberen problemen op te lossen.

11:43 De voorstelling is uitverkocht. Compleet. Alle plekken, ook die voor slechthorend en slechtzienden. En dat in minder dan twee uur. Er zijn vast mensen die nu teleurgesteld achter hun computer de site van de Lawei weer wegklikken, maar de die-hardfans, zoals Cor, Tjeerd, Henk en de kleinzoon van mevrouw de Jong hebben kaartjes. En dat verdienen ze ook, vind ik.

En hé, je zou kunnen overwegen deze pagina te liken, dan blijf je op de hoogte van al het andere leuks!

Mijn leven hangt van quotes aan elkaar

'Mijn leven hangt van quotes aan elkaar'

(Ik)

Als je boven de 35 bent, is de kans groot dat je bij 'Ik ben mij er eentje!' aan Herman Finkers denkt, en anders koppel je 'Wo is der Bahnhof?' wel aan Koot en Bie. Ben je jonger, dan herken je waarschijnlijk het zinnetje 'De geit is gemolken' (Jochem Myjer) of anders 'Ze maken mij de pis nie lauw' (Theo Maassen). Misschien ook niet. Het zijn in ieder geval geen onbekende quotes van al helemaal geen onbekende cabaretiers.

Sinds ik van cabaret ben gaan houden, besteed ik (te) veel tijd aan het kijken van YouTubefilmpjes. Eerst waren dat vooral Herman Finkers, Jochem Myjer en Najib Amhali, maar inmiddels zijn het andere video's die ik nagenoeg uit mijn hoofd ken. Ik ben groot bewonderaar geworden van een aantal iets minder bekende cabaretiers (het woord fan zal ik niet in de mond te nemen). In het dagelijks leven komen er op onverwachte momenten quotes naar boven, 'Komt er ook een congres?' 'Een stuk karton met lippen.' en de momenten dat iemand ze herkent zijn zeldzaam. Zelfs als ik de bron erbij vermeld, krijg ik vaker glazige blikken dan glimlachen van herkenning. Dat is zonde. 

(Mochtje onverhoopt toch iets begrijpen, +10 voor jou.)

Voor de website 'toptienlijst.nl' heb ik geprobeerd de enthousiaste chaos in mijn hoofd om te zetten in een top tien van filmpjes waarvan ik vind dat je ze zou moeten kijken. 'Top tien beste filmpjes van te onbekende cabaretiers'. Ze zijn erg uiteenlopend. Als je de ene cabaretier niet leuk vindt, kijk verder want er is meer.

(Ik heb mezelf overigens verboden dezelfde naam meerdere keren te gebruiken, anders stond op nummer tien tot en met nummer één hetzelfde duo, en dat is niet de bedoeling.)

Klik maar hier.