Liefde, dood en zwaartekracht

Het zal niet anders zijn dan dat Peter van Rooijen maandagavond overladen is met complimenten. Hij speelde zijn voorstelling ‘Liefde, dood en zwaartekracht’ in De Kleine Komedie in Amsterdam. Toch ga ook ik nog even iets schrijven. Niet omdat ik denk dat mijn mening belangrijker is dan die van zijn dierbaren, of van de recensenten, maar omdat ik vind dat het vaker gezegd moet. En ik het niet kan laten.

Oké, waar zal ik beginnen. Het was op zich geen verrassing voor me dat hij als tekstschrijver steengoed is. Hij heeft eerder een prachtige cd gemaakt en ik zie hem regelmatig bij Het Nieuwe Lied. Ik heb erg veel bewondering voor de zorgvuldigheid van zijn woorden. Ze zijn echt nooit cliché, nooit vergezocht en nooit pathetisch. Ze lijken bijna vanzelfsprekend, terwijl ze ondertussen heel nauwgezet een situatie, sfeer en gevoel neerzetten. Een meervoudige sfeer meestal. Liefdevol maar een beetje wrang, grappig maar een beetje tragisch. Zo is de zin ‘En het hondje likt het raam’ tegelijkertijd simpel en alleszeggend.

Gisteren las ik toevallig een artikel van Ellen Deckwitz waarin ze ingaat op het vaak verzuchte ‘waarom zeggen dichters niet gewoon wat ze bedoelen?’ Nee, zegt zij, dichters zeggen niet ‘gewoon’ wat ze bedoelen, omdat ze precíes zeggen wat ze bedoelen. Dat geldt ook voor Peters teksten.

Maar liedjes zijn niet alleen tekst. Liedjes zijn ook muziek. Daar heb ik minder vocabulair voor, behalve dan dat ze, nou ja, erg mooi zijn. Op een of andere manier krijgt hij het voor elkaar dat ze de tekst exact ondersteunen en aanvullen. Dat ze allemaal anders zijn, en precies kloppen.

Dat ik dit alles eigenlijk al wist, deed niet af aan mijn omvergeblazenheid van maandagavond. Dat komt door de vorm. In deze vorm, met deze arrangementen, deze band, en, niet te vergeten, dit lichtplan, krijgen de liedjes de volheid en nuance die ze verdienen. En de presentatie die Peter verdient.

Ik was deze blog een beetje vergeten, maar toen ik maandagavond thuis kwam zat mijn hoofd er zo vol van dat ik het als vanzelf opschreef. Het was even nodig.

Luister hier zijn cd op Spotify.

Foto: Jaap van Reedijk

Amstel 56-58 | Ik vermoedde het al

Geschreven op 5 januari 2016. Ik vermoed het nog steeds.

Ik vermoedde het al. Nadat we zondag 4 januari 2015 De Kleine Komedie uitstapten – we waren bij het nieuwjaarsconcert van Het Nieuwe Lied geweest – vermoedde ik al dat dit de mooiste theateravond van het hele jaar zou worden. En verdomd, of ik gelijk had. Natuurlijk, de avond met Van der Laan en Woe was tamelijk fantastisch en ook de dag dat we naar Yentl en de Boer gingen werd vrij memorabel. Maar toen we 4 januari 2015 De Kleine Komedie uitstapten, zeiden we al tegen elkaar: “volgend jaar weer”.

4 januari 2016, een maandag.  Drie keer raden wie er intens gelukkig in een propvolle zaal op een stoeltje zat. Peter van Rooijen, Yentl en de Boer,  Maarten Ebbers, Jeroen Woe, stuk voor stuk was iedereen van Het Nieuwe Lied steengoed. Om over de magische combinatie nog maar te zwijgen. Een prachtige Bende van Elf.

De associatie met De bende van Vier komt niet uit de lucht vallen. Samen solo in De Kleine Komedie is blijkbaar om te janken zo mooi. Wanneer ik aan de bar sta me een glas in mijn hand, wanneer ik opsta voor de staande ovatie en zelfs wanneer ik de trap afloop naar de wc – een onopvallend knikje naar meneer Van Roozendaal – voelt het kloppend. De mooiste theateravond van het jaar, ik vermoed het al.

Dit is een vervolg op: 'Leidsekade 90 | Ik wist het niet'.

Vanavond ga ik voor het derde jaar op rij naar het nieuwjaarsconcert. Ik zag de soundcheck al even op de bewakingscamera. Want sinds vorige week loop ik stage in De Kleine Komedie.

Ook ik, Tjeerd

Hij zal vast een beetje zenuwachtig zijn geweest, vermoed ik, toen Tjeerd Gerritsen twee weken geleden een kwartier voor aanvang in zijn kleedkamer zat. Hij ging voor het eerst zijn avondvullende voorstelling Je kunt het ook omdraaien try-outen in de kleine zaal van theater Bellevue. Wat hij vast niet wist, was dat ook ik een beetje zenuwachtig was.

Er is weinig zo eng als een ander iets laten zien wat jij mooi vindt. Dimitri Verhulst is mijn lievelingsschrijver, toch dwing ik zelden iemand zijn boeken te lezen. Muziek luister ik met oordopjes, De vloer op kijk ik alleen, en als een vriend oppert om Martin van Roosdaal (of hoe heet ie?) op te zetten - want dat luister ik toch altijd- , ren ik weg. Pure angst.

Die angst voor wederzijde teleurstelling krijgt stevig tegenwicht van mijn evangelisatiedrang.  De manier waarop iemand door Red mij niet heen praatte en mijn daarop volgende paniek zit nog vers in mijn geheugen, toch kan ik het al snel niet meer laten; stuur ik toch weer een linkje van www.henkvanstraten.nl naar iemand,  geef ik iemand De helaasheid der dingen cadeau, neem ik iemand mee naar theater Bellevue.

En daar zit ik dan, in Klein Bellevue, mijn eigen zo veelbelovende woorden te vervloeken. Halsoverkop probeer ik nog het een en ander te nuanceren tegenover de meegenomen vriendin. Ondertussen kijk ik naarstig om me heen. Ik ben bezorgd of het wel vol raakt en of die CKV’ers daar in het hoekje zich niet gaan misdragen (spoiler: ja, ze liepen op de helft weg).  En: (het toppunt, ik geef het toe) is er niet iets mis met die microfoon?

Tjeerd zal, zittend in de kleedkamer, geen idee hebben gehad van mijn zenuwen. Hij zal, met recht, genoeg hebben gehad aan zijn eigen zenuwen. Hij zal niet geweten hebben dat ik net als hij tijdens de voorstelling blij was dat het publiek om de juiste grappen lachte en zal niet geweten hebben dat ook ik aan het eind opgelucht was. Het ging goed, het was leuk!

Bij hem zag je die opluchting mooi. Toen het slotapplaus inzette, zag je iets van hem afglijden. Speelstand uit, Tjeerdstand aan. Grijnzend nam hij het in ontvangst. Even maande hij het publiek nog tot stilte om hen iets mee te delen over een optreden in de andere zaal. Toen keek hij de stille zaal in, deed een klein sprongetje en riep: ‘En nu weer klappen!’

Iedereen deed het. En ik het hardst.

Leidsekade 90 | Ik wist het niet

Ansichtkaartje door Ruben Steeman

Aan het mooiste theater dat ik ken. Geschreven op de avond van 19 mei 2015. Het gevoel is nooit verdwenen.

Met in mijn hand de geprinte tickets liep ik met mijn vader over het Leidse Plein, naar theater Bellevue. Ik hing mijn jas op een plek waar hij één keer eerder had gehangen en ging in de rij staan voor de kleine zaal, waar ik nooit eerder kwam. Het was niet teleurstellend. De kleine zaal doet zijn naam eer aan, het is er klein. De muren hingen vol met Polaroidfoto’s van de liedschrijvers van Het Nieuwe Lied, die allemaal aanwezig waren voor de cd-presentatie. Achterin was een bar waar ik thee bestelde. Daarna zetelde ik mij op een van de stoeltjes, slechts een paar meter van het podium – alle plaatsen zijn slechts een paar meter van het podium – en wisselde een paar woorden met de mensen om mij heen die ik niet kende. Veel mensen leken elkaar te kennen, artiesten zeiden enthousiast gedag tegen familie en vrienden. Het was een fantastische avond. Misschien kwam het door het volle podium, of door het feit dat artiesten die even niet hoefden te spelen aan de bar een biertje dronken. Misschien door de gezellige rommeligheid waarmee de boel verliep of door de liedjes waar ik zo van hield. Maar feit is dat ik aan het eind van de avond helemaal niet weg wilde. Vanaf het moment dat we Amsterdam uitreden, deed ik niets anders dan me verheugen op twee weken later, wanneer ik er weer zou zijn. Ik voelde me thuis. Veel meer dan in de enorme stadsschouwburg in mijn woonplaats of het kleinschalige theater in mijn geboorteplaats. Ik voelde me thuis op de manier die ik ken van het hangen op de bank met middelbare schoolvrienden. Na het eten, we lachen en ouwehoeren en ik hoef niet per se iets te zeggen. De manier die ik zo vaak tevergeefs zoek als ik nieuwe mensen ontmoet. De manier van vanzelfsprekend vertrouwd.

Ik wist het niet. Ik wist niet dat ik me ergens waar ik nog nooit was geweest zo thuis kon voelen. De weken erna leed ik aan een prettige vorm van licht melancholische heimwee naar iets van nog geen maand geleden. Toen was ik er weer. Het gevoel is nooit verdwenen.

“Weet je nog toen je zei ‘als alles dicht is, gaat er altijd nog een laatste tram van jou naar mij’” – Trailer van Het Nieuwe Lied

Er is een vervolg. Het heet: "Amstel 56-58 | Ik vermoedde het al".

Al 32%, nog 21 dagen

UPDATE 29 september 10:46: 100%! Nog 39 uur te gaan. 'Ik voel me enorm gesteund (want ik ben ook gesteund natuurlijk),' schrijft Peter op de website.
UPDATE 11 december: De cd is er! Luister 'm op Spotify of koop 'm gewoon!

Peter van Rooijen wil zijn eerste album uitbrengen. Met voordekunst probeert hij dat door middel van crowdfunding voor elkaar te krijgen. Sinds ik mijn bijdrage heb geleverd, betrap ik mezelf erop iedere dag de website van voordekunst te checken om te zien of het al opschiet. Al 32%, nog 21 dagen te gaan.

Beeld door Joost de Haas. Ja, dat zijn echte kakkerlakken.

Peter van Rooijen is een cabaretier en singer-songwriter, bijvoorbeeld bekend van Circus Treurdier of Het Nieuwe Lied. In de loop der jaren heeft hij een hoop mooie Nederlandstalige liedjes geschreven die hij nu wil uitbrengen op zijn debuutalbum. Via de website voordekunst.nl kun je met je bijdrage ervoor zorgen dat de cd er ook echt komt. Het systeem is leuk: in ruil voor je donatie krijg je iets terug. Een uitnodiging voor de cd-release, de cd en, als je erg vrijgevig bent, je hoofd op de albumhoes. Hier en hier het ultieme bewijs dat die plaat er moet komen, en hier een interviewtje:

“Je zou het eens moeten horen zoals ik het hoor”

Hoever ben je met het maken van de cd?
Ik zit in de eindfase van de muziekopnames en ik heb net m'n eerste volgorde gemaakt. Dat is leuk om te doen, je krijgt dan een idee van het karakter van het album. Maar het valt pas echt op z'n plek als alle zang- en koorpartijen erop staan.

Waarom moet die cd er komen?
Ik droom er al heel lang van om m'n liedjes te laten horen zoals ze voor mij klinken. Als ik een lied schrijf, dan hoor ik in m'n hoofd de band of het orkest mee spelen. Vervolgens doe ik dat lied in m'n eentje, zeggen mensen “Wat een mooi lied” en dan denk ik: “Je zou het eens moeten horen zoals ik het hoor.”

Kun je iets verklappen over de inhoud?
De cd gaat in stijlen van Tom Waits tot aan Chet Baker en van Steely Dan tot Paul Simon, en toch hoort het allemaal bij elkaar.

Heb je er vertrouwen in dat de teller over 21 dagen op 100% staat?
Ik denk dat er meer dan genoeg mensen zijn die plezier aan de cd kunnen beleven. Als die mensen me steunen, komt het absoluut in orde. Ik heb ook een prachtige bijdrage van het Ramses Shaffy Fonds gekregen, heel erg fijn! Maar ik blijf het spannend vinden, dus bij dezen: uw hulp is hartstikke welkom!

Wat is je Nederlandstalige lievelingsliedje?
Het is de ene dag “Mooi” van Maarten van Roozendaal, alle levenslust eruit spugen, zonder reserve, zonder zelfcensuur. En de andere dag is het de vertalingen van ‘Voir un ami pleurer’. Zo machteloos, zo eerlijk, de liefde en de liefdeloosheid tegelijk beschreven. Allebei ontzagwekkend mooi en groots.

Wat is je lievelingskleur?
Blauw.
Nee! AaaaaaARRRRG!!!

Klik hier om Peter te steunen.